جرم گیری دندان یکی از اقدامات درمانی بسیار مهم در دندان پزشکی است که به منظور حفظ سلامت دندان ها و لثه ها و جرم گیری دندان چیست و چگونه انجام می شود؟
جرم گیری دندان (Dental Scaling) یکی از مهم ترین اقدامات درمانی پیشگیرانه در دندان پزشکی است که با هدف حذف پلاک میکروبی و جرم های معدنی شده از سطح دندان ها و نواحی اطراف لثه انجام می شود. برخلاف تصور رایج، جرم گیری یک اقدام زیبایی ساده نیست، بلکه یک درمان پایه برای حفظ سلامت لثه و استخوان اطراف دندان ها محسوب می شود.
به طور طبیعی، پس از صرف غذا و نوشیدنی، لایه ای از باکتری ها و بقایای غذایی به نام پلاک دندانی روی سطح دندان ها تشکیل می شود. این پلاک اگر به طور منظم با مسواک و نخ دندان حذف نشود، در تماس با مواد معدنی بزاق به تدریج سخت شده و به جرم دندانی (Calculus) تبدیل می شود. جرم ها معمولاً در نواحی نزدیک لبهٔ لثه و بین دندان ها تجمع پیدا می کنند و به دلیل ساختار سخت و چسبندهٔ خود، دیگر با روش های خانگی قابل برداشت نیستند.
جرم گیری با هدف حذف این رسوبات سخت شده انجام می شود و می تواند شامل دو ناحیه باشد: جرم های بالای لثه (Supragingival) که معمولاً قابل مشاهده هستند، و جرم های زیر لثه (Subgingival) که در عمق شیار لثه قرار دارند و نقش اصلی را در ایجاد التهاب مزمن لثه و بیماری های پریودنتال ایفا می کنند. حذف جرم های زیر لثه اهمیت بالاتری دارد، زیرا این رسوبات محیط مناسبی برای رشد باکتری های بیماری زا فراهم می کنند.
از نظر تکنیکی، جرم گیری به دو روش اصلی انجام می شود: دستی و اولتراسونیک. در روش دستی، دندان پزشک یا بهداشت کار دهان از ابزارهای فلزی مخصوص با لبه های ظریف استفاده می کند تا جرم ها را به صورت کنترل شده از سطح دندان جدا کند. این روش دقت بالایی دارد و به ویژه برای نواحی حساس یا جرم های عمقی بسیار کاربردی است.
در روش اولتراسونیک، از دستگاهی استفاده می شود که با ایجاد ارتعاشات مکانیکی با فرکانس بالا، جرم ها را خرد و از سطح دندان جدا می کند. همزمان جریان آب، ناحیه را شست وشو داده و باکتری ها و بقایای جرم را خارج می کند. مطالعات بالینی نشان داده اند که این روش در صورت استفادهٔ صحیح، آسیبی به مینای سالم دندان وارد نمی کند.
انتخاب روش جرم گیری به شرایط دهان و دندان بیمار، میزان جرم، وضعیت لثه و حساسیت دندان ها بستگی دارد. در بسیاری از موارد، ترکیبی از هر دو روش برای دستیابی به بهترین نتیجه استفاده می شود. در صورت وجود التهاب شدید یا حساسیت بالا، ممکن است از بی حسی موضعی خفیف برای افزایش راحتی بیمار استفاده شود.
از دیدگاه علمی، جرم گیری یک درمان غیرتهاجمی و ایمن محسوب می شود که تنها بافت های بیمار (پلاک و جرم) را هدف قرار می دهد و به ساختارهای سالم دندان مانند مینا و عاج آسیب نمی رساند. برعکس، حذف جرم باعث کاهش بار میکروبی دهان، بهبود سلامت لثه، کاهش خونریزی و پیشگیری از پیشرفت بیماری های لثه می شود. به همین دلیل، جرم گیری منظم به عنوان یکی از ارکان اصلی مراقبت های پیشگیرانه در دندان پزشکی توصیه می شود.
سوالت متداول درباره جرم گیری دندان
آیا کشیدن دندان درد دارد؟
کشیدن دندان در مطب دکتر مهدی خطیب زاده با استفاده از بی حسی موضعی انجام می شود، بنابراین در طول فرایند هیچ دردی احساس نمی کنید.
چه زمانی باید دندانم را بکشم؟
دندان پزشک پس از معاینه دقیق، در صورت وجود مشکلاتی مانند عفونت، پوسیدگی شدید یا بیماری لثه، تصمیم به کشیدن دندان می گیرد.
چه روش هایی برای کشیدن دندان وجود دارد؟
کشیدن دندان به دو روش ساده و پیچیده انجام می شود. در روش ساده، دندان پزشک دندان را از لثه خارج می کند. در روش پیچیده، در صورتی که دندان به طور کامل بیرون نیاید، ممکن است نیاز به جراحی باشد.
هزینه کشیدن دندان چقدر است؟
هزینه کشیدن دندان بسته به پیچیدگی درمان، موقعیت دندان و نوع بی حسی متغیر است. برای اطلاع دقیق تر، بهتر است با مطب تماس بگیرید.
مراقبت های بعد از کشیدن دندان چیست؟
پس از کشیدن دندان، برای جلوگیری از عفونت و تسریع در بهبودی، باید داروهای تجویز شده را مصرف کرده، از مکیدن یا لمس ناحیه دندان کشیده شده خودداری کنید و از غذاهای نرم مصرف کنید.
آیا کشیدن دندان عوارض دارد؟
عوارض کشیدن دندان نادر است، اما ممکن است شامل ورم، خونریزی خفیف یا درد موقت باشد که معمولاً با مراقبت های مناسب قابل کنترل است.
آیا بعد از کشیدن دندان نیاز به درمان های دیگری مثل ایمپلنت دارم؟
پس از کشیدن دندان، ممکن است در برخی موارد نیاز به درمان های تکمیلی مانند ایمپلنت یا بریج دندان باشد. دندان پزشک به شما توصیه های لازم را خواهد داد.